Đất nước tỉ dân với bề dày lịch sử vẻ vang văn hóa truyền thống thẩm mỹ và nghệ thuật truyền kiếp, phức tạp nhất quốc tế luôn là đề tài bất tận cho những nhà nghiên cứu và những người yêu quý nó. Văn hóa thẩm mỹ và nghệ thuật Trung Quốc gồm có rất nhiều thứ từ thơ ca, âm nhạc, kịch nghệ, kiến trúc, mỹ thuật, … Tất cả những điều đó đã làm nên một quốc gia Nước Trung Hoa huyền bí .
Người Nước Trung Hoa vẫn hay nói về “ Tứ Nghệ ” để chỉ sự đa tài tuyệt vời và hoàn hảo nhất của một người. Đó là “ Cầm, kỳ, thi, họa ” – chơi đàn nhạc, chơi cờ, viết chữ làm thơ và vẽ tranh đều thông thuộc. Đó không chỉ là cách để người xưa tu dưỡng phẩm hạnh, tu tâm dưỡng tính, mà còn là thước đo cho năng lực của con người thời xưa. Trong đó “ Cầm ” là yếu tố đứng số 1, là vật chứng rõ nét nhất cho việc âm nhạc chính là thứ thẩm mỹ và nghệ thuật tinh hoa nhất, rực rỡ nhất. Vậy những loại nhạc cụ nào đã góp thêm phần tạo nên thứ thẩm mỹ và nghệ thuật tinh hoa đó ?

1. Huyên (sáo huân)

Huyên là một trong những loại nhạc cụ từ thời cổ xưa, đã tồn tại khoảng 7.000 năm về trước. Tương truyền, cội nguồn của Huyên là công cụ của người đi săn có tên là “Đá Sao sa”. Ngày xưa, người ta thường thường buộc hòn đá hoặc hòn đất lên một sợi dây rồi ném chim ném thú, có hòn đá bên trong rỗng, khi ném gió lùa vào có thể phát ra âm thanh. Mọi người cảm thấy thú vị liềm đem thổi chơi. Sau này, mọi người thấy thú vị, bèn lấy quả bóng đó thổi chơi, sau đó dần dần nó trở thành một nhạc cụ.

Khoảng 4.000 đến 5.000 năm trước, Huyên đã tăng trưởng từ có 1 lỗ âm thành có 2 lỗ âm, hoàn toàn có thể thổi ra 3 âm điệu. Đến thời Xuân Thu, Huyên đã có 6 lỗ âm, hoàn toàn có thể thổi ra 7 âm điệu hoàn hảo. Âm thanh của nó rất đơn thuần mà độc lạ. Lúc đầu, Huyên phần nhiều được làm từ đá và xương, sau đó từ từ tăng trưởng thành làm bằng gốm. Huyên đã đóng một vai trò quan trọng trong lịch sử vẻ vang thẩm mỹ và nghệ thuật nguyên thủy trên quốc tế .

2. Cổ Cầm

Cổ cầm còn được gọi là dao cầm, ngọc cầm, tơ đồng hoặc thất huyền cầm, là một nhạc cụ truyền thống lịch sử của tộc người Hán Trung Quốc. Có lịch sử dân tộc hơn 3.000 năm thuộc bộ dây dạng gảy gồm có 7 dây đàn. Cổ cầm có âm vực rộng, âm sắc sâu lắng và tiếng vọng ngân dài. Cổ cầm không chỉ đơn thuần là một loại nhạc cụ dùng để trình diễn những khúc nhạc đi vào lòng người mà âm nhạc của cổ cầm tạo một sự yên tĩnh cao thâm, diễn tấu thanh tâm, hoàn toàn có thể thông thấu đến trời đất .

3. Địch tử (Sáo)

Địch Tử, hay còn được gọi là sáo trúc, là một nhạc khí truyền thống cuội nguồn của Trung Quốc. Được sử dụng trong âm nhạc dân gian, opera, dàn nhạc vương quốc, dàn nhạc giao hưởng và âm nhạc tân tiến. Nó thường được chia thành khúc địch phía nam và bang địch phía bắc, rất lâu rồi chữ “ địch ” trong tiếng Hán cổ có nghĩa là : Rửa sạch sẽ, vì tiếng sáo rất trong rất thanh. Sáo hầu hết được làm bằng trúc, cũng có sáo làm bằng gỗ, ngọc bích hoặc các vật tư khác .
Người giỏi thổi sáo đời xưa có Hoàn Y đời Tấn, lúc đương thờI tài nghệ sáo của ông được tôn là “ Giang tả đệ nhất “, người đời nói bản cầm khúc “ Mai hoa tam lông “ trong “ Thần kỳ mật phổ ” chính là cải biên từ bản nhạc sáo “ Tam điệu ” của ông .
Còn Lý Bạch với bản nhạc sáo “ Xuân dạ thành lạc văn địch “ như sau :
“ … Tiếng sáo ngọc nhà ai thầm bay ra
Hòa vào gió xuân lan khắp Lạc thành
Khúc nhạc đêm nay nghe thấy tiếng liễu gãy
Ai mà không chạnh lòng niềm cố quốc .
Đủ cho thấy ma lực nghệ thuật và thẩm mỹ của tiếng sáo này đến dường nào ! … ”

4. Tiêu

Tiêu thường có dạng ống trụ tròn như sáo trúc, nhưng khi sử dụng lại để theo phương dọc và thổi dọc theo thân ống. Nó có âm sắc trang nhã, mộc mạc, phù hợp để diễn tả những giai điệu trữ tình, những tình cảm sâu sắc. Hai loại tiêu phổ biến nhất là C và D (tức tiêu đô và tiêu rê), các loại tiêu trầm hơn thường không phổ biến bằng vì khó sử dụng hơn: lỗ bấm cách nhau xa hơn, thổi tốn nhiều hơi…Tiêu cũng là một nhạc cụ thổi rất xa xưa của Trung Hoa cổ đại và xuất hiện trong nhiều tác phẩm văn học kinh điển. Trong đó Kim Dung có nhắc đến tiêu qua 2 câu thơ của “Đông Tà” Hoàng Dược Sư:

“ Đào hoa ảnh lạc phi thần kiếm
Bích hải triều sinh án ngọc tiêu ” .

5. Đàn Tì Bà

Đàn tỳ bà vốn được vinh danh là vua của các loại nhạc cụ cổ Trung Quốc với 2 nghìn năm lịch sử dân tộc ; hình dạng của nó đối ứng với tam tài ( Thiên, Địa, Nhân ), ngũ hành ( Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ ) và tứ quý ( bốn mùa ). Chiều dài của nó là 3 thước 5 tấc ( khoảng chừng xấp xỉ 1 m ), 3 thước tượng trưng cho tam tài, 5 tấc biểu lộ ngũ hành, 4 sợi dây đàn lại biểu lộ cho tứ quý. Kỹ thuật gảy đàn tỳ bà có độ khó khá cao .
Đàn Tỳ Bà được chế tác bằng gỗ cây ngô đồng. Cần đàn và thùng đàn liền nhau có dáng như hình quả lê bổ đôi. Mặt đàn bằng gỗ nhẹ, xốp, để mộc. Phía mặt cuối thân đàn có một bộ phận để mắc dây gọi là ngựa đàn. Âm thanh của đàn Tỳ Bà trong sáng, sung sướng, bộc lộ đặc thù tươi đẹp và trữ tình .
Thi sĩ Bạch Cư Dị nổi danh thời Đường đã có bài thơ “ Tỳ bà hành ” viết về cuộc sống trôi nổi truân chuyên của kẻ ca kĩ đàn tì bà :
“ … Kim dạ văn quân Tỳ bà ngữ
Như thính tiên nhạc nhĩ tạm minh
Mạc từ cánh tọa đàn nhất khúc
Vị quân phiên tác tỳ bà hành … ”

6. Biên chuông (chuông nhạc)

Biên chuông là nhạc cụ gõ có quy mô lớn của người Hán cổ đại Nước Trung Hoa gồm có một bộ chuông chùm bằng đồng. Biên chuông còn là một nhạc cụ quan trọng trong nhạc cung đình và nhạc lễ Nước Trung Hoa từ thời cổ đại. Biên chuông được tăng trưởng nhất trong thời đại Tây Chu. Nước Trung Hoa là vương quốc tiên phong sản xuất và sử dụng mô hình nhạc cụ này .

7. Đàn Nhị hồ

Đàn nhị hồ là một trong những loại nhạc cụ thuộc bộ dây ( nhạc cụ gảy ) hầu hết của Nước Trung Hoa, đã có lịch sử vẻ vang hơn 4.000 năm. Âm sắc thuộc loại âm vực trung cao, tiếng đàn êm ái du dương, cảm hứng mãnh liệt bi tráng, là một loại nhạc cụ hoàn toàn có thể đại biểu cho lịch sử dân tộc đầy dịch chuyển và tình cảm tinh xảo nồng nàn của dân tộc bản địa Trung Quốc. Âm chất thường mang cảm hứng ngưng trệ và bi thương. Đàn nhị hồ chỉ có hai sợi dây, một sợi là sợi ngoài, một sợi là sợi trong. Sự cọ sát giữa hai sợi dây đàn có độ dày khác nhau được buộc vào trục đàn tạo nên độ rung và phát ra âm thanh. Đối với những người mới học đàn nhị hồ thì hai yếu tố hóc búa là nắm vững âm chuẩn và kỹ thuật nhấn dây đàn, đặc biệt quan trọng là khi chuyển từ vị trí âm vực thấp thành vị trí âm vực cao lại càng khó khống chế hơn .

8. Đàn Cổ Tranh

Đàn Cổ Tranh còn có tên là đàn thập lục, đây là một nhạc cụ dân tộc cổ đại được sinh ra và lớn lên gắn liền với nền văn hóa lâu đời Trung Hoa, có lịch sử hơn 2.500 năm. Đàn truyền thống có 16 dây nên nó có tên gọi là Thập Lục. Đàn Cổ Tranh thường được làm bằng gỗ cây phượng. Cấu tạo của đàn gồm một hộp âm thanh hình chữ nhật và một bề mặt trong một đường cong với chuỗi chặt chẽ, đó là một bộ có 13 dây trong triều đại nhà Đường và sau đó tăng lên 16. Ngày nay, có một số loại Đàn Cổ Tranh hiện đại có đến 21 dây. Âm sắc đàn cổ tranh trong trẻo, sáng sủa thể hiện tốt các điệu nhạc vui tươi.

9. Không hầu hay đàn không

Không Hầu cũng là loại đàn gảy cổ xưa của Trung Quốc. Theo khảo cứu, đàn này lưu truyền đến nay đã hơn 2 nghìn năm. Ngoài sử dụng trong giàn nhạc cung đình ra, đàn Không Hầu còn lưu truyền thoáng đãng trong dân gian. Thế nhưng, cây đàn cổ xưa này từ sau thế kỷ 14 đã không còn lưu hành nữa, và từ từ không còn sống sót nữa, mọi người chỉ hoàn toàn có thể xem hình dáng 1 số ít đàn Không hầu từ trên bích họa và chạm nổi .
Đàn Không Hầu lưu hành vào thời cổ Trung Quốc hầu hết là đàn nằm và đàn đứng. Đàn Không Hầu có hai hàng dây, mỗi hàng 36 dây, mỗi dây đều do trụ hình chữ nhân đỡ trên hộp đàn. Do hai hàng dây đàn đồng âm với nhau, khi gảy bản nhạc có giai điệu nhanh và âm rộng, rất thuận tiện, nó hoàn toàn có thể gảy cùng lúc bằng hai tay, lại hoàn toàn có thể dạo và đệm nhạc trong tầm âm vừa, là điều mà các lọai nhạc cụ khác khó mà so sánh được .

Source: https://nhacly.com
Category: Học đàn

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.